Τετάρτη 6 Απριλίου 2022

Η κήρυξη της Επανάστασης στο Δαδί και οι πρωταγωνιστές της (άρθρο του Γιάννη Σκορδά, μέρος Β΄)

Ο κατάλογος των Δαδιωτών που έλαβαν μέρος στην Επανάσταση του 1821 ασφαλώς δεν έχει ολοκληρωθεί. Σε προηγούμενο άρθρο για την ‘έναρξη της Επανάστασης στο Δαδί και τους πρωταγωνιστές της καταγράφηκαν τα ονόματα 120 Δαδιωτών που έλαβαν μέρος στον Αγώνα. Όπως ήδη αναφέρθηκε οι αγωνιστές αυτοί δεν ήταν μόνοι. Ο ερευνητής Δημήτρης Βασιλείου συγκεντρώνοντας στοιχεία για τη συγγραφή του βιβλίου του «1821-1822, τα σημαντικότερα γεγονότα της ευρύτερης περιοχής του Δαδίου», εντόπισε στο έργο του συγγραφέα Μάνθου Χριστοφόρου «Οπουντία Λοκρίδα και η Αταλάντη», ονόματα αγωνιστών του 1821 από χωριά της Επαρχίας Λοκρίδας.

Αντιπαραβάλλοντας τους δύο καταλόγους, βλέπουμε ότι υπάρχουν 26 ακόμα ονόματα Δαδιωτών αγωνιστών του 1821 που δεν συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο του άρθρου μου. Θεωρούμε σκόπιμο να αναφερθούν τα ονόματα των ανθρώπων αυτών για να συμπληρωθεί κατά το δυνατόν ο σχετικός κατάλογος. Οι αγωνιστές αυτοί είναι οι παρακάτω:

  1. Αγραφιώτης Γεώργιος του Θεοδοσίου
  2. Αδαμόπουλος Λιάκος
  3. Ανδρίτσος Ηλίας
  4. Ασκητής Λουκάς
  5. Γαβριήλ Λουκάς
  6. Γκρινιάτσος Αστέριος
  7. Γκρινιάτσος Ευάγγελος
  8. Δημητρίου Αθανάσιος
  9. Δημητρίου ‘η Φλώρος Λουκάς
  10. Ζήσιμος Γιαννάκης του Γεωργίου
  11. Θεοδωράκος ή Θεοδωρόπουλος Ευστάθιος
  12. Ιωάννου Λουκάς
  13. Κραββαρίτης Νικόλαος
  14. Λιακόπουλος Αθανάσιος
  15. Λιακόπουλος Δημήτριος
  16. Νίκας Αναγνώστης του Γεωργίου
  17. Παναγιώτου Λουκάς
  18. Πάνου Αναγνώστης
  19. Παπαλεβέντης Ιωάννης
  20. Παπαλουκόπουλος Γιαννάκης
  21. Πούλου Γεώργιος
  22. Πρωτόπαπας Δημήτριος
  23. Πρωτόπαπας Πέτρος
  24. Σαγιάς Δημήτριος
  25. Τσολάκος Αναστάσιος

Παρά την προσθήκη αυτή παραμένουν προφανώς πολλοί ακόμα Δαδιώτες που έλαβαν μέρος στην Επανάσταση του 1821 και είναι ακατάγραφοι. Σύμφωνα με την παράδοση 500 παλικάρια από το Δαδί στρατολογήθηκαν για των Αγώνα. Ίσως ο αριθμός αυτός να είναι πολύ κοντά στον πραγματικό αριθμό των Δαδιωτών, οι οποίοι με τη συμμετοχή τους και τη θυσία πολλών απ’ αυτούς μας χάρισαν την ελευθερία.

Πέμπτη 31 Μαρτίου 2022

Η εμβληματική κρήνη της "Χορευταριάς" - Η έναρξη της Επαναστάσεως στο Δαδί


Οι μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, πεπεισμένοι ότι είχε έλθει η ώρα του ξεσηκωμού του Γένους, αποφάσισαν να επαναστατήσουν ταυτόχρονα σε Μολδοβλαχία και Πελοπόννησο, στις 25 Μαρτίου 1821. Η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία, από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, έγινε νωρίτερα της καθορισμένης ημέρας και ήταν ανεπιτυχής, ενώ στην Πελοπόννησο ξεκίνησε στην ώρα της και προοδευτικά κυριαρχούσε. Στην Πελοπόννησο, όμως, είχαν προηγηθεί κάποια τοπικά επαναστατικά κινήματα, όπως των Καλαβρύτων, της Μάνης, της Καλαμάτας και των Πατρών. Με την πάροδο του χρόνου η φλόγα της Επαναστάσεως εξαπλώθηκε από την Πελοπόννησο σε όλη την υπόδουλο Ελλάδα.

Στις 31 Μαρτίου 1821 ο Ιωάννης Δυοβουνιώτης, αδελφός της μητέρας των αδελφών Κυριαζή, ύψωσε τη σημαία της Επαναστάσεως στην πλατεία της κωμοπόλεως, τη γνωστή Χορευταριά, έχοντας κοντά του τους Ιωάννη, Γεώργιο και Κωνσταντίνο Κυριαζή, τον Λάμπρο Στρογγύλη, τον Ευστάθιο Γαβριήλ, τον Γεώργιο Αυγερινό, γιο του δημογέροντος Γιαννάκη Αυγερινού, τον Ευστάθιο και τον Δημήτριο Αγραφιώτη, τον Αθανάσιο και τον Ευαγγέλη Γκρινιάτζο, τους Φλωραίους, τον Κοτσάνη, τον Πεντεδέκα, τον Πέτρο και τον Δημήτριο Πρωτοπαπά, τον Λουκά Δ. Κοντό, τον Αθανάσιο Τζούτζο, τον Τζολάκο, τον Τζουροπλή, τον Γιαννάκη Παπαλουκά, τους Καραμερτζάνηδες, τον Αναγνώστη Κογιάτζο, τον Δημήτριο Λόγη, τους Σταμοβλασαίους, τον Αθανάσιο Οικονόμου, τον Ιωάννη Παπαθανασίου, τον Αθανάσιο Βαφιά, τον Γ. Παπαλεβέντη, τον Γεωργάκη Λαγίνο, τον Ζαφειράκο, τον Ζυγουράκο κ.ά. 

Επειδή η κρήνη της "Χορευταριάς" είναι το πλέον εμβληματικό μνημείο του Δαδιού, υφιστάμενο προ του 1830, το Κοινοτικό Συμβούλιο Αμφικλείας υπέβαλε πρόταση στον Δήμο Αμφικλείας-Ελατείας,  όπως συμπεριλάβει στο Τεχνικό Πρόγραμμα 2022 έργα για την ανάδειξη τόσο της κρήνης της "Χορευταριάς" όσο και των άλλων παραδοσιακών κρηνών του Δαδιού. (Απόφαση 9/2-9-2021)

Αντ’ αυτού, όμως, στο τέλος περίπου του περασμένου χρόνου, πραγματοποιήθηκε μια «ατάκτως ερριμμένη» και άνευ σχεδιασμού τσιμεντόστρωση του παράπλευρου -δυτικά ευρισκομένου- δρόμου της Κρήνης της «Χορευταριάς», η οποία αντίκειται στην ανάδειξη του μνημείου και στον προσήκοντα σεβασμό αυτού.

Το τμήμα αυτού του δρόμου που βρίσκεται στην προέκταση της δυτικής πλευράς του μνημείου, θα έπρεπε να εξαιρεθεί της τσιμεντοστρώσεως του δρόμου και να συμπεριληφθεί σε έργο ανακατασκευής του περιβάλλοντος χώρου, ο οποίος θα είναι αντάξιος της ιστορίας του μνημείου και «φιλικός» προς τον παραδοσιακό οικισμό της Αμφικλείας.